Na żywo List do sąsiada Widgety Średnie dobowe Kontakt
JAS

Powietrze w Jaworznie - podsumowanie roku 2019

14 stycznia 2020


Bory

Widok na Jaworzno z Borów w dniu 22 stycznia 2019 (fot. JAS)


W ubiegłym tygodniu jaworznicki tygodnik Extra zasugerował, że Gmina Jaworzno oddała firmie Airly prawa do własności, przetwarzania i publikacji danych z czujników. Nie jest to prawdą - chociaż w standardowej aplikacji dostępne są pomiary z ostatniej doby, to po dane archiwalne i zbiorcze można sięgnąć samemu lub poprosić o nie firmę (co zrobiły niektóre miasta). My wybraliśmy pierwszą metodę. Co wynika z danych za rok 2019?

W Jaworznie znajduje się łącznie 21 czujników Airly. Większość zakupionych przez Urząd Miasta, jeden przez firmę Aviva w ramach akcji „Wiem czym oddycham” oraz jeden przez anonimowego sponsora. Najpierw przyjrzyjmy się z iloma przerwami działały urządzenia w zeszłym roku.

Czujniki oraz ilość dni pomiarowych w roku 2019

Lokalizacja Ile dni pomiaru
Bory 354
Jeleń Wygoda 354
Jeziorki 354
Osiedle Azot 354
Stara Huta 354
Elektrownia Zespół Szkół 353
Jeleń Kościół 353
Stadion Azotania 353
Ciężkowice Szkoła 351
Długoszyn 351
Plac Górników 351
Sulińskiego Górka 350
Podłęże Ławczana 349
Osiedle Stałe Basen 341
Byczyna 337
Ciężkowice Górka 330
Rynek 320
Podwale 318
Dąbrowa Narodowa 276
Pieczyska 224
Szczakowa 177


Trzy urządzenia miały tak długie przerwy w zbieraniu danych, że nie zdecydowaliśmy się na uwzględnienie ich w podsumowaniu terytorialnym. To kiepska wiadomość, tym bardziej, że w naszych raportach miesięcznych Dąbrowa Narodowa wypadała tak samo źle jak Byczyna i Jeleń. Pomimo naszych interwencji urządzenie w Szczakowej pracowało tylko przez pół roku (!).

30 czerwca, 28-30 lipca, 26-31 sierpnia to daty z których nie mamy pomiarów w naszej bazie danych i nie jesteśmy dzisiaj w stanie stwierdzić co jest tego przyczyną. Były to dni poza sezonem grzewczym, dlatego nie powinno to znacząco wpłynąć na nasze podsumowanie.

Przejdźmy do sedna. Jak się nam oddychało w Jaworznie w ubiegłym roku? Uśrednijmy dane ze wszystkich urządzeń i policzmy dni z przekroczonymi maksymalnymi dobowymi stężeniami pyłów zawieszonych.

Ilość dni z przekroczoną normą dobową PM10 w roku

Maksymalna ilość dni wg norm unijnych 35
Ilość dni w Jaworznie 89



Ilość dni z przekroczoną normą dobową w roku 2019 w Jaworznie



Jak widzimy, w okresie od maja do września w Jaworznie w zasadzie prawie nie ma smogu. A w pozostałe miesiące? Pozostawiamy to ocenie czytelników.

Roczna wartość pyłu zawieszonego - średnia z 21 urządzeń

Dopuszczalne stężenie roczne wg WHO 20 µg/m3
Jaworzno w roku 2019 38,4 µg/m3

Jak powyższa średnia roczna przedstawia się na tle naszych sąsiadów? Nie dysponujemy pomiarami z sąsiednich miast z ubiegłego roku, ale patrząc na średnie z dwóch lat (08.2017-08.2019) opublikowane przez Airly możemy przyjąć, że powietrze w Jaworznie było trochę gorsze niż w Katowicach (35,4 µg/m3) i nieco lepsze niż w Krakowie przed zakazem używania paliw stałych (47,9 µg/m3).

Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego na zlecenie WIOŚ w ubiegłym roku kilkunastokrotnie ostrzegało mieszkańców Jaworzna przed smogiem. Były to dni:

  • 19-22 stycznia
  • 31 stycznia
  • 5,6 lutego
  • 15 października
  • 23-26 października
  • 8 listopada
  • 15 listopada
  • 25 listopada
  • 27 listopada
  • 5 grudnia

Sprawdziliśmy jak się miały ostrzeżenia do rzeczywistych stężeń pyłów zawieszonych. Komunikaty smogowe dla Jaworzna ogłaszane przez WIOŚ i WCZK oznaczono intensywnym kolorem czerwonym.

Alarmy smogowe WIOŚ dla Jaworzna, a rzeczywiste stężenia w 2019



Przejdźmy do zróżnicowania dzielnicowego (norma WHO rocznego poziomu pyłu PM10 jest bardziej restrykcyjna niż unijna i wynosi 20 µg/m3). Tu niespodzianek być nie mogło.

Stężenia PM10 w dzielnicach Jaworzna w roku 2019



Wnioski

  • Jaworzno ma stosunkowo gęstą siatkę czujników. Niestety część z nich zbyt często nie działa prawidłowo, co ogranicza naszą wiedzę i jest marnotrawstwem publicznych pieniędzy.
  • Ostrzeżenia i alarmy smogowe ogłaszane przez władze województwa są bardzo przydatne, ale niewystarczające. Nie przewidziały epizodów smogowych w Jaworznie m.in. 17 grudnia 2019, który był drugim najgorszym (średnia w całym mieście) oraz najgorszym dniem w roku dla południowych dzielnic miasta (Jeleń i Byczyna).
  • W sezonie grzewczym w Jaworznie mamy wciąż duży problem z zanieczyszczeniem powietrza. Ilość dni przekraczających średnie dobowe oraz stężenia roczne nie są lepsze od wyników w regionie.
  • Niezmiennie najgorsze powietrze w Jaworznie jest w dzielnicach domów jednorodzinnych zwłaszcza położonych w zagłębieniach terenu (Jeleń, Byczyna, prawdopodobnie Dąbrowa Narodowa). To zwłaszcza w tych miejscach należy zintensyfikować likwidację kotłów na paliwa stałe. Pozostały nam tylko dwa lata…

Zachęcamy też do samodzielnego analizowania publikowanych przez nas danych.

Jaworznicki Alarm Smogowy