Na żywo List do sąsiada Widgety Średnie dobowe Kontakt
JAS

Powietrze w Jaworznie - styczeń 2018


Jelen

1. Źródła danych

Źródłem analizy są odczyty 20 czujników firmy Airly zakupionych przez Miasto Jaworzno. Co 10 minut łączymy się z API urządzeń i odczytujemy bieżące pomiary zanieczyszczeń. Dodatkowo począwszy od 1 stycznia 2018 raz dziennie kilka minut po północy pobieramy z serwera Airly 24 średnie godzinowe z ostatniej doby i zapisujemy do bazy danych średnią dobową dla każdego z 20 urządzeń.

Jaworznickie czujniki dokonują laserowego pomiaru cząstek stałych PM10 oraz PM 2.5. Nie są mierzone wartości benzo(a)pirenów, SOx oraz NOx.

Kwestię tego czy odczyty urządzeń firmy Airly są wiarygodne omówimy w osobnym artykule. Póki co napiszmy, że ich największą zaletą w naszym mieście jest ich ilość. Dzięki temu możemy badań zróżnicowanie przestrzenne zanieczyszczeń w Jaworznie.


2. Pomiary dla całego Jaworzna (uśrednienie z 20 stacji) za styczeń 2018


PM10 68,94 µg/m3
PM2.5 44,39 µg/m3


Pogoda w Polsce z punktu widzenia jakości powietrza była dla nas w ubiegłym miesiącu wyjątkowo łaskawa. Najpierw zimy nie było, a kiedy w końcu przyszła, była przedziwna - fronty zokludowane, ośrodki głębokich niżów zwanych czasem "orkanami", a nawet burze (sic!) sprawiły, że wiało często i mocno. W rezultacie przez pierwszą część miesiąca cieszyliśmy się stosunkowo dobrym powietrzem

I tak - dwa dni były dobre, później trzy złe, trzy dni dobre, dwa złe itp. Epizody smogowe trwały krótko, zaczynały się najczęściej w godzinach popołudniowych i kończyły przed świtem kolejnego dnia.

Aż w końcu nadszedł ostatni weekend stycznia. Sytuacja była na tyle dramatyczna, że poświęcimy jej osobną część niniejszego raportu.

Średniodobowe stężenia PM10

Ilość dni z przekroczoną normą dobową:


Według WHO ilość dni w roku z przekroczoną normą PM10 nie powinna przekraczać 35, dlatego 19 dni z przekroczoną normą w jednym miesiącu to zła wiadomość. Jeszcze gorzej było biorąc pod uwagę groźniejszy dla zdrowia drobniejszy pył PM2.5:


Średniodobowe stężenia PM2.5

Ilość dni z przekroczoną normą dobową:



Z punktu widzenia mieszkańcow Jaworzna, analiza wygląda dużo ciekawiej z rozbiciem na poszczególne dzielnice. Gdzie oddychało się najgorzej, a gdzie stosunkowo najlepiej?



3. Pomiary dla poszczególnych dzielnic


Średnie miesięczne stężenia PM10 dla poszczególnych czujników


Niestety powietrze we wszystkich monitorowanych w Jaworznie miejscach było gorsze niż normy UE oraz WHO.

W zestawieniu pominęliśmy dwa urządzenia - Dąbrowa Narodowa oraz Jeleń Wygoda, mimo iż oba pierwotnie znalazły się w pierwszej piątce najgorszych miejsc. Miernik na Dąbrowie był nieczynny przez większość miesiąca i obudził się akurat na atak smogu z 26 stycznia, dlatego średnia miesięczna mogła być zawyżona. Z kolei urządzenie z ul. Banasika przed poważnym incydentem smogowym przestało dokonywać pomiarów, dlatego w tym przypadku średnia mogła być zaniżona. Wykresy obu czujników przedstawiamy poniżej w wykresie skumulowanym.

Niespodzianki nie było, w Jaworznie najbardziej zanieczyszczone są dzielnice domów jednorodzinnych położonych w obniżeniach terenu - Jeleń, Byczyna, Bory oraz Długoszyn. To od tych miejsc należy zacząć intensywną walkę z niską emisją.

Przeanalizujmy przypadki "pozytywne" z dołu zestawienia:

  • Osiedle Stałe Basen To niewątpliwie dobra wiadomość dla osób korzystających z usług pobliskiego centrum sportowego. Zwracamy jednak uwagę, że mieszkańcy Osiedla Stałego nie powinni sugerować się wyłącznie odczytem z tego źródła. Okolica basenu otoczona jest lasem, a mieszkańcy ul. Kalinowej bardziej powinni zerkać na odczyty miernika na Dąbrowie Narodowej.
  • Plac Górników Chyba największe pozytywne zaskoczenie tego zestawienia. Miejsce sąsiadujące z bardzo ruchliwą (póki co) ulicą okazało się lepszym miejscem do oddychania od położonego na wzniesieniu (!) pobliskiego Rynku Głównego z którego wyłączono ruch samochodowy, ale który jest otoczony starymi budynkami jednorodzinnymi. To kolejny dowód na to, że w mieście takim jak Jaworzno źródeł smogu powinniśmy szukać nie na ulicach, lecz w kotłowniach.
  • Pieczyska Pozytywna informacja dla odwiedzających Park Gródek. Niestety, jednorodzinna zabudowa Pieczysk znajduje się poniżej szkoły w której dokonywane sa pomiary, dlatego mieszkańcy z pewnością oddychają nieco gorszym powietrzem.

Przeanalizujmy jeszcze szczegółową tabelę danych. Nagłówek tabeli jest klikalny - można ją sortować po wybranych wartościach rosnąco / malejąco.


Średnie miesięczna pyłów dla poszczególnych czujników - szczegóły


Lokalizacja PM10 PM2.5 Ile dni z przekroczoną normą dobową PM10
Jeleń Kościół 104.14 62.45 23
Byczyna 85.23 56.73 21
Bory 78.38 47.06 24
Długoszyn 77.7 48.67 19
Stadion Azotania 73.41 45.69 20
Szczakowa 72.55 49.4 20
Stara Huta 71.24 46.6 20
Elektrownia Zespół Szkół 70.53 41.02 17
Osiedle Azot 66.51 45.34 19
Rynek 64.97 41.9 19
Jeziorki 63.24 41.54 19
Podłęże Ławczana 63.07 39.83 19
Podwale 58.74 39.04 17
Ciężkowice 58.36 39.28 18
Sulińskiego Górka 57.18 37.53 16
Pieczyska 55.32 36.3 16
Plac Górników 55.22 37.27 16
Osiedle Stałe Basen 50.8 34.12 16

Posortujmy tabelę malejąco po ilości dni z przekroczoną normą dobową pyłu PM10 (50 ug/m3). Znajdziemy w ten sposób złą informację dla mieszkańców Borów. Co prawda chwilowe odczyty są mniejsze niż te w Jeleniu (co przekłada się na średnią miesięczną), ale to mieszkańcy Borów najdłużej oddychali skażonym powietrzem. Tam smog występuje mniej intensywnie, ale bardziej regularnie.

W zestawieniu pominęliśmy ilość dni z przekroczoną normą dobową pyłu PM2.5 (25 ug/m3). We wszystkich stacjach liczba ta niestety przekraczała 20 dni, a różnice pomiędzy dzielnicami były niewielkie.

Na koniec wszystkie stacje na jednym wykresie liniowym. Wydaje się być nieczytelnym, ale legenda jest klikalna - można pokazywać i ukrywać poszczególne serie danych. Kolory dobierane są losowo - w celu dobrania nowych kolorów prosimy odświeżyć stronę.

Stężenia pyłów PM10 w poszczególnych dzielnicach - styczeń 2018



4. Smog 25-27 stycznia 2018


Pod koniec miesiąca mieliśmy do czynienia ze smutnym zdarzeniem - największy smog w tym sezonie grzewczym. Zaczął się on już w czwartek wieczorem i trwał na terenie całego miasta nieprzerwanie do niedzielnego świtu. Niestety ostrzeżenie nie dotarło do wszystkich mieszkańców, a niektórzy świadomie je zbagatelizowali.

Zobaczmy jak wyglądał on w liczbach dla poszczególnych dzielnic (nagłówek tabeli jest klikalny):

PM10 - 26.01 (piątek) PM2.5 - 26.01 (piątek) PM10 - 27.01 (sobota) PM2.5 - 27.01 (sobota)
Jeleń Kościół 276,63 161,73 304,00 174,09
Elektrownia Zespół Szkół 229,65 132,79 235,46 131,79
Bory 172,78 102,51 219,20 126,50
Byczyna 231,62 152,31 214,72 140,99
Długoszyn 181,67 113,89 210,66 127,84
Stara Huta 166,65 109,56 196,73 126,04
Stadion Azotania 216,40 131,92 195,46 118,10
Sulińskiego Górka 123,58 82,79 192,39 124,21
Szczakowa 179,18 124,61 185,96 127,05
Osiedle Azot 156,43 109,35 185,42 126,82
Podłęże Ławczana 147,46 93,92 185,21 114,39
Dąbrowa Narodowa 166,62 111,71 182,00 119,28
Rynek 130,22 85,90 175,52 111,46
Jeziorki 148,15 99,04 164,30 107,49
Podwale 111,34 74,57 156,24 105,32
Plac Górników 111,89 78,01 153,59 105,60
Pieczyska 134,51 90,45 144,77 95,41
Osiedle Stałe Basen 114,43 79,79 138,91 94,16
Ciężkowice 106,28 72,70 133,00 91,00


Liczby robią wrażenie. Lokalne Alarmy Smogowe po dniach w których zanieczyszczenie było wyjątkowo duże często informują: "gdyby nasze miasto było Paryżem, to własnie by ogłoszono alarm smogowy". Jest to związane z tym, że we Francji oficjalny administracyjny alarm smogowy ogłaszany jest po tym jak średnie dobowe stężenie pyłu PM10 przekroczy 80 ug/m3, a w Polsce dopiero po przekroczeniu absurdalnie wysokiego poziomu 300 ug/m3. Spoglądając na powyższe zestawienie musielibyśmy powiedzieć inaczej: "gdyby w Jeleniu była stacja WIOŚ, to 27 stycznia w Jaworznie ogłoszono by alarm smogowy".

WB